25 بهمن 1389

مولف : فهیمه کاکاوند، شمارۀ عضویت 13

گونه های مختلف گردشگری، طبیعت گردی

گردشگری را فعالیتی که بر مبنای بهره برداری از هویت فرهنگی یک مکان استوار شده بیان می کنند که هدف آن آگاهی از ارزش های گذشته و حال است.

سازمان جهانی جهانگردی، گردشگری را این گونه تعریف می کند :

گردشگری شامل تمامی فعالیت هایی است که گردشگران انجام می دهند و آن ها کسانی هستند که به قصد گذران اوقات فراغت، کسب و کار و  هدف های دیگر، مدتی کمتر از یک سال ِ پیوسته را در سفر و اقامت در خارج از اقامتگاه معمول خود می گذرانند.

گونه های مختلف گردشگری

گردشگری فرهنگی – تاریخی

در این گونه از گردشگری، گردشگر به جستجو، فراگیری و تجربه دربارۀ فرهنگ و تاریخ حال و گذشتۀ جامعۀ مورد نظر است.

گردشگری انبوه یا تفریحی

بزرگ ترین بازار گردشگری جهان را این گونه از گردشگری به خود اختصاص داده است. گذران اوقات فراغت، مهم ترین هدف این گروه از گردشگران است.

گردشگری ماجراجویانه

گونه ای از گردشگری است که مهم ترین هدف آن ایجاد هیجان برای گردشگر است.

گردشگری ورزشی

این گونه از گردشگری مبتنی بر مشارکت در فعالیت هایی مانند شرکت در مسابقه ها، تورهای استفاده از امکانات ورزشی و یا شرکت در اردوهای گوناگون است.

گردشگری درمانی

هدف این گونه از گردشگری، درمان برخی از ناراحتی های جسمی و روحی بر مبنای طبیعت است.

گردشگری نوستالژیک

خاطره ها و تجربه های گذشته، دلیلی برای سفر به مکان هایی است که فرد پیشتر در آن جا حضور داشته و به گونه ای با ذهن و شخصیت او پیوند خورده است. سفر به این سرزمین ها زنده کنندۀ آن یادها و گاه تسکین دهندۀ دردهای انسان است.

گردشگری روستایی

روستاها و زندگی روستایی مفهومی دور از ذهن و همچنین جذاب برای جمعیت شهرنشین به شمار می رود که این موضوع انگیزۀ اصلی تبدیل روستا به یک مقصد گردشگری است. فرهنگ مردم بومی، طبیعت روستا، مشارکت در فعالیت های روزمرۀ روستاییان و ... از عوامل جذب افراد به روستاهاست.

گردشگری روستایی به عنوان گونه ای از گردشگری پایدار است که از منابع نواحی روستایی بهره برداری می کنند، آثار تخریبی روی محیط ندارد و سود زیادی برای روستاها برحسب بهره وری، اشتغال، توزیع متناسب ثروت، حفاظت از محیط زیست و فرهنگ روستایی، به کارگیری مردم محلی و شیوۀ متناسب تطابق ارزش ها و عقاید سنتی با ارزش های عصر نوین، به همراه دارد.

گردشگری عشایری

توریسم عشایری می تواند در جهت جذب توریست خارجی بسیار موثر باشد. ساماندهی توریسم عشایری می تواند راهی باشد برای حفظ این ابتکار خلاقانۀ خرد ایرانی و بهره گیری از منابع طبیعی.

در سال های اخیر، یونسکو در سراسر جهان برای کوچ نشینی پافشاری کرده و تاکید کرده است که این شیوۀ معیشت، یکی از به هنجارترین شیوه ها برای بهره برداری پایدار از منابع طبیعی بوده و باید حفظ شود. در این میان توسعۀ توریسم عشایری می تواند به تقویت جنبۀ اقتصادی کوچ نشینان کمک کرده و نیز به شهرنشینان ِ مصرف زده، شیوۀ مدارا با طبیعت را بیاموزد. گسترش توریسم عشایری از آن جا که منافع آن به طور مستقیم محروم ترین قشرهای جامعه را دربر می گیرد، راهی برای فقرزدایی و گسترش عدالت اجتماعی نیز محسوب می شود.

گردشگری مذهبی

 گردشگری مذهبی از قدیمی ترین گونه های گردشگری است که به دلیل وجود مکان های مذهبی و اعتقادات افراد، از رونق بسیاری برخوردار است.

گردشگری مبتنی بر رویدادها

رویدادها و برنامه های گوناگون فرهنگی، هنری، ورزشی، نمایشگاه های گوناگون، نشست ها و کنفرانس ها، جشنواره ها، مراسم های سالگرد و یادمان ها و ... عامل دیگری برای جذب افراد گوناگون به دیگر سرزمین ها به شمار می رود.

طبیعت گردی ( اکوتوریسم )

طبیعت گردی، گونه ای از گردشگری است که مبتنی بر جاذبه های طبیعت می باشد و سفری است به مناطق طبیعی نسبتا بکر و دست نخورده با هدف پژوهش، تحسین و لذت بردن از منظره ها، جانوران، گیاهان و هرگونه اثر فرهنگی کهن و معاصر که در این منطقه ها پیدا می شود.

طبیعت گردی گونه ای گردشگری در طبیعت است که کمترین تاثیر را بر محیط زیست و منابع طبیعی وارد می کند و در حفظ و ادامۀ بقای گونه ها و زیستگاه های طبیعی سهیم است. طبیعت گردی با دو روش مستقیم ( حفظ و حراست از منابع طبیعی ) و غیرمستقیم ( ایجاد منبع درآمد برای جوامع محلی ) برای حفاظت و بقای گونه ها و زیستگاه های مهم طبیعی گام برمی دارد.

اکوتوریسم سفری تجربی است که پیش از هر چیز به گردشگران کمک می کند که درک بهتری از زیستگاه های بی همتای طبیعی و فرهنگی در جاهای گوناگون جهان داشته باشند.

طبیعت گردی از سال 1990 به عنوان واسطه ای برای توسعۀ پایدار، توسط سازمان های غیر دولتی، کارشناسان توسعه و مراکز دانشگاهی مطرح شد و مورد مطالعه قرار گرفت. در سال 1996 جامعۀ جهانی اکوتوریسم، این تعریف را برای اکوتوریسم ارائه کرد :

سفری مسئولانه در محیط زیست است که به منظور لذت بردن از مناطق نسبتا بکر طبیعی ( و هرگونه ویژگی فرهنگی موجود در منطقه از گذشته و حال ) ترتیب داده می شود و سبب ترویج حفظ محیط زیست می شود. در طول این سفر، گردشگران کمترین تاثیرات منفی را بر منابع طبیعی می گذارند و مردم بومی در سود حاصل از فعالیت های اجتماعی – اقتصادی شریک می شوند.

هدف اکوتوریسم، رسیدن به توسعۀ پایدار است؛ بنابر این برنامه ریزی ها و توسعۀ زیرساخت های گردشگری و فعالیت هایی که در پی آن انجام می شود، می بایست بر اساس شاخص های پایداری زیست محیطی، اجتماعی، فرهنگی  و اقتصادی صورت گیرد.

ویژگی های اکوتوریسم

 -  به حفاظت از تنوع زیستی کمک می کند،
-   سبب رفاه جوامع محلی می شود،
-   باید شامل برنامه های آموزشی باشد،
-   گردشگران و دست اندرکاران گردشگری در آن عملکردی مسئولانه دارند،
-   کمترین مقدار ممکن از منابع تجدید ناپذیر را مصرف می کند،
-   برپایۀ مشارکت، مالکیت و ایجاد فرصت اقتصادی برای مردم محلی استوار است.

اصول اکوتوریسم

-   آثار منفی بر طبیعت و فرهنگ را باید به کمترین اندازۀ ممکن برساند،
-   آموزش اهمیت حفاظت از طبیعت به گردشگران،
-   تاکید بر اهمیت کسب و کار مسئولانه که با همکاری مقام های محلی و مردم برای برطرف کردن نیازهای محلی و ارائۀ مزایای حاصل از حفاظت از مناطق طبیعی صورت می گیرد،
-   وجود درآمدهای مستقیم و بدون واسطه برای حفاظت و مدیریت مناطق طبیعی و حفاظت شده،
-   تاکید بر ضرورت انجام منطقه بندی مناطق توریستی و همچنین برنامه ریزی برای مدیریت گردشگری در مناطق طبیعی که قرار است به قطب های اکوتوریستی تبدیل شوند،
-   استفاده از مطالعات پایۀ زیست محیطی و اجتماعی مانند برنامه های پایش درازمدت برای ارزیابی و کاهش اثرهای منفی،
-   تلاش برای رساندن سودهای اقتصادی به بیشترین اندازۀ ممکن برای کشور میزبان، گروه های تجاری و محلی و جوامع بومی، به ویژه مردمی که در نزدیکی مناطق طبیعی و حفاظت شده زندگی می کنند،
-   تکیه بر زیرساخت های همانگ با طبیعت، مانند استفاده از سوخت های فسیلی، حفاظت از پوشش گیاهی و جانوری منطقه و هماهنگی با محیط طبیعی و فرهنگی منطقه.

کشور ایران از نظر جاذبه های طبیعی، جزءِ کشورهای برتر جهان و از اندوختگاه های مهم تنوع زیستی کرۀ زمین محسوب می شود. اکوتوریسم از جمله فعالیت هایی است که اگر به صورت درست و با توجه به اصول بیان شده،  انجام شود، می تواند منجر به حفاظت هر چه بیشتر این زیستگاه ها شود. اما اگر به این اصول توجه نشود، اکوتوریسم نتیجه ای عکس خواهد داد و تخریب چشم اندازهای طبیعی، تهدید حیات وحش، ایجاد آلودگی ها و  در نهایت تجزیۀ جوامع محلی و بومی را به همراه خواهد داشت.

 


ارسال این مطلب به دوست خود
ایمیل شما: ایمیل گیرنده:



ارسال نظر شما در مورد "گونه های مختلف گردشگری، طبیعت گردی
نام شما:
نظر شما:
امتیاز شما :